Bakijskie skojarzenia

Pierwsze skojarzenia z Baku? Miejsce akcji początku „Przedwiośnia” Żeromskiego i ropa naftowa, na której wzbogacił się między innymi Alfred Nobel. Co można powiedzieć więcej? Dla mnie Baku kojarzy się z niezwykłymi Polakami, szczególnie z inżynierami i architektami, których praca bezapelacyjnie wpłynęła na rozwój miasta podczas boomu naftowego pod koniec XIX wieku. Oto moje bakijskie skojarzenia.

Bakijskie skojarzenia – Witold Zglenicki – ojciec nafty bakijskiej, polski Nobel

Nobla znają prawie wszyscy, ale kto zna Zglenickiego? Witold Zglenicki polski inżynier górnik-geolog – autor urządzenia wydobywczego z dna morskiego. To dzięki niemu powstały platformy wiertnicze. Jemu też wielu górników i nafciarzy zawdzięcza życie. Zbudował przyrząd do pomiarów prostopadłości wiercenia otworów górniczych, a właśnie w XIX wieku błędy pomiarów przyczyniały się do śmiertelnych wypadków w górnictwie. Zglenicki wyznaczył obszary roponośne na lądzie i pod wodą Morza Kaspijskiego, a także ustalił złoża wielu rud i minerałów, za co od cara otrzymał prawa do działek roponośnych, tytuł radcy kolegialnego (odpowiednik wojskowego stopnia pułkownika), a od szacha Persji Order Lwa i Słońca. Na nieszczęście, Zglenicki zachorował na nieuleczalną wówczas cukrzycę. Cześć majątku przekazał Bakińskiemu Imperatorskiemu Rosyjskiemu Towarzystwu Technicznemu. Jednakże większość jego aktywów zasiliła kasę im. Józefa Mianowskiego – największą polską fundację wspierania nauki w zaborze rosyjskim. Przekazane wówczas fundusze są prawdopodobnie największe w historii polskiej filantropii. Procenty od tego kapitału miały stworzyć nagrodę na styl nagród noblowskich. Niestety, pola naftowe należące do fundacji Kasy im. Mianowskiego po przewrocie bolszewickim zostały wywłaszczone bez odszkodowania. Tym samym kapitał „polskiego Nobla” przestał istnieć.

Czytaj więcej

Zobacz post Bakijskie skojarzenia na blogu autora
Udostępnij

O autorze

Could create table version :No database selected